والدین زیادی از فرزند نوجوان خود شنیده‌اند که می­‌گوید، “دوست دارم امسال نمرات بالایی بگیرم” یا “می­‌خواهم در کنکور پزشکی قبول شوم” یا “می‌خواهم وزن ام را کم کنم و سلامتی‌ام را حفظ کنم”. اما پس از چند روز متوجه می­‌شوند که رفتار نوجوان با حرف­‌های‌شان یکی نیست. در واقع شاید متوجه شوید که آن­‌ها بر خلاف گفته‌های خود عمل می‌کنند؛ مثلا به جای آنکه به مطالعه بپردازند، تا نیمه‌­های شب به بازی­­‌های کامپیوتری مشغول بوده و به دیگران پیام می‌د­هند، یا به جای آنکه رژیم بگیرند و ورزش کنند، کل روز را دراز کشیده، تنقلات می­‌خورند و یوتیوب­‌گردی می­‌کنند.

مشکل نوجوانان چیست: عدم آشنایی با تکنیک‌های مدیریت هیجانات

نوجوان به دلیل عدم دریافت آموزش‌­های لازم و در نتیجه ناتوانی در مدیریت هیجانات، قادر به فعال­سازی و حفظ انگیزه­‌های خود نیست. در این وضعیت، هیجانات ناخوشایند مانند عصبانیت، ترس از شکست، نگرانی از آینده، احساس تنهایی و غیره موانع هیجانی مسیر پیشرفت نوجوان هستند که او را از توجه به اهداف و خواسته­‌هایش دور می­‌کنند. خانواده می‌تواند شرایطی را فراهم سازد تا نوجوان بتواند با تکنیک‌­های مدیریت هیجانات آشنا شود؛ مشاوره با یک روانشناس نوجوان، شرکت در دوره‌­های روانشناسی و مطالعه کتاب از راهکارهای اساسی یادگیری مدیریت هیجانات هستند. در کنار آن، والدین نیز می‌توانند از طریق راهبردهای مختلف به فرزندان­شان خودکنترلی را آموزش بدهند. با استفاده از سه راهکار زیر می‌توانید به نوجوان خود کمک کنید:

  1. رفتارهای خصمانه و مخرب را کنار بگذارید.

به این توجه کنید که والدین در شرایط بالا چگونه با فرزند خود رفتار می­‌کنند. معمولا به سمت فرزندشان می­‌روند و آن­‌ها را بمباران می­‌کنند: انتقاد، غرغر، تهدید، توهین، و غیره. تا حالا به این دقت کرده بودید که این رفتارها نه تنها جواب نداده بلکه اوضاع را بدتر کرده است. در این شرایط رابطه خود را با او تضعیف کرده‌اید و نوجوان حالا تلاش می­‌کند به هر روش ممکن از آنچه برای شما مهم است دوری کند؛ به عنوان مثال کمتر درس بخواند، کمتر ورزش کند یا حتی بدتر. این نوع تعامل باعث ایجاد جنگ قدرت بین شما و فرزندتان می­‌شود؛ هر یک از شما خودتان را در یک میدان جنگ می‌ینید که باید از آن پیروز بیرون آیید. در نهایت هدف اصلی شما که کمک به فرزندتان برای افزایش انگیزه و توجه به اهداف­اش بود، و همچنین هدف نوجوان­تان که رسیدن به خواسته‌هایش بود، فراموش می­‌شود.

  1. در دسترس باشید و به هیجانات نوجوان خود توجه کنید.

اگر والدین برای فرزندان خود زمان کافی اختصاص ندهند، یک رابطۀ نزدیک، دوستانه و اعتمادآمیز بین آن‌­ها و فرزندان­شان ایجاد نخواهد شد که در آن بافت رابطۀ خوب بتوانند به فرزند خود کمک کنند. از طرفی زمانی که والدین به لحاظ فیزیکی و عاطفی حضور فعال نداشته باشند، نوجوان احساس تنهایی کرده و از سلامت هیجانی و روانشناختی خوب برخوردار نیست. به والدین توصیه می­‌کنم که برای فرزندان خود زمان کافی اختصاص دهند و به آن­‌ها نشان دهند که برای وقت گذرانی، صحبت کردن، و پشتیبانی در دسترس آن­‌ها هستند. به عنوان مثال برخی والدین به من گفته‌اند که به صورت روزانه 30 دقیقه برای گفتگو با فرزندان خود وقت می­‌گذارند یا هر هفته زمان مشخصی را تعیین کرده‌‌اند که وضعیت روانی و احساسی نوجوان خود را بررسی کنند، یا یکی از والدین بیان می‌­کرد که همیشه درب اتاق کار خود را باز می‌گذارد تا فرزندان­اش بدانند که می توانند به سمت او بیایند. به طور کلی، گفتگوها در این اوقات فقط به افکار و احساسات نوجوان معطوف باشد تا او درباره هر موضوعی که لازم دانست، بتواند با شما صحبت کند: چه اتفاقات مدرسه، چه مشکلات با دوستان‌اش، یا هر چیز دیگری. این نکته مهم است که بدانیم نوجوان با بیان افکار و احساسات خود نسبت به آن­‌ها بیشتر آگاه شده و می‌­تواند به شکل بهتری آن‌ها را مدیریت کند. در ضمن این امر کمک می­‌کند تا به یکدیگر نزدیک­تر شوید و او در مقابله با مشکلات روزمره خود احساس کند که والدین پشتیبان و حامی­اش هستند.

  1. یادآوری هدف و رفتارهای متناقض

به این نکته خوب توجه کنید: زمانی نوجوان رفتارهای روزمره خود را تغییر می‌دهد و به سمت هدف های مطلوب حرکت کند که خودش از درون درک کرده باشد که رفتارهای فعلی‌اش نا موثر و آسیب‌زا هستند.

بنابراین لازم است به او کمک کنیم به این درک برسد که کارهای روزانه‌اش او را به چیزی که می­‌خواهد نمی­‌رساند. نوجوان این نکته مهم را با انواع و اقسام رفتارهای مخرب والدین مانند غرغر، نصیحت، تهدید، مقایسه کردن و غیره یاد نمی­‌گیرد. بهترین کاری که والدین می‌توانند انجام دهند این است که در بین گفتگو­­های دوستانه­ روزانه یا هفتگی مشترک با نوجوان­شان به هدف‌­هایی که نوجوان خواستار دستیابی به آن­‌ها بود، اشاره کنند تا به یادشان بیافتد که به دنبال چه چیزی هستند. سپس از نوجوان خود سوال کنند که “آیا فکر می‌­کند با فعالیت‌های روزمره فعلی‌­اش به آن هدف می‌رسد یا خیر”. پیشنهاد من این است که با سوال پرسیدن به او کمک کنید تا خودش فکر کند و جوانب مختلف انتخاب­‌های روزانه‌­اش را سبک سنگین کند. با این کار تفکر منطقی نوجوان خود را روشن می‌­کنید تا رفته رفته بتواند هدف‌­های مطلوب خود را در نظر بگیرد و به جای پرداختن به کارهای مضر یا غیرمهم، به فعالیت­‌های هدفمند بپردازد.

 

دیدگاه شما چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. قسمت‌های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

والدین چگونه به نوجوان خود انگیزه بدهند؟